روستاي آويهنگ

روستاي آويهنگ در منطقه‌ای صعب‌العبور قرار داشت. دره آویهنگ درست شبیه دهان اژدهایی بود که رو به غرب باز شده باشد. از شمال شرق و جنوب کوه‌های بلند با دره‌های کوچک و بزرگی به این دره ختم می‌شوند و روستای ویسر درست تَهِ حلق این اژدهای بزرگ قرار دارد.
اگر رهگذری پایش به این نقطه می‌رسید، دیواری بلند و سر به فلک کشیده‌ای را گرداگرد خود می‌دید و شاید چنین فکر می‌کرد که در آنجا دنیا به پایان رسیده است. همین ویژگی‌ها، صعب‌العبور، دوره افتاده بودن و قابل دسترس نبودن آویهنگ، این روستا را به نقطه امنی برای ضدانقلاب و نَقلی بر سر زبان نیروهای جمهوری اسلامی مبدل کرده بود تا حدی كه بعضي حتی انجام عمليات نظامي در اين منطقه را عملي و امکان‌پذیر نمي‌دانستند.
آویهنگ يكي از قرارگاه‌هاي گروهك كومله و حزب دمكرات بود که از آنجا خودشان را به محورهاي ارتباطي مثل گردنه‌های آريز و تيژتيژ مي‌رساندند و به نیروهای پشتیبانی مریوان ضربه می‌زدند. مهم‌تر از همه این که افسران اطلاعاتي عراق که ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با گروهک‌های ضدانقلاب داشتند، آزادانه به این منطقه رفت و آمد می‌کردند. یک بار هم سال 1359 گروه ضربت سنندج به سمت آویهنگ حرکت کرده بود؛ اما ده کیلومتری روستا به کمین دشمن افتاده و بازگشته بودند. همین که توانسته بودند تا آن نقطه پیشروی کنند و نیروهایشان را بدون دادن تلفات برگردانند، شاهکار بزرگی بود. اردیبهشت‌ماه سال 60 هم عملیات دیگری در آویهنگ انجام شد، علی‌رغم این که يكي از بهترين و موفقيت‌آميزترين عمليات‌ها پس از درگيري وسيع سنندج بود؛ اما چون تاكتيكي براي استقرار نيرو در منطقه نبود، نيروها بعد از پاكسازي، روستا را تخليه كردند و به محض خروج نيروها، دوباره كومله در منطقه مستقر شد. جاده كلاته به آويهنگ را خراب كرد و بعد سرتاسرش را مين كاشت به طوري كه رفت و آمد در آن غير ممكن شد. گردنه‌هاي منتهي به روستا را هم مين‌گذاري كرد و این بار آويهنگ دژ مستحکم‌تری براي ضدانقلاب شد.
از سوی دیگر آزادسازی محورهای مجاور آویهنگ مثل توریور و هشمیز باعث تجمع و تمرکز نیروهای دشمن در این روستا و انتقال بیمارستان و سایر مراکزشان همچنین سلاح‌های سنگین و نیمه‌سنگین به آنجا و روستاهای مجاورش مثل سالیان و بیساران شده بود. آنها بیشتر گروگان‌هایشان را به آویهنگ می‌بردند و گاهی به صورت گروهی تیرباران می‌کردند. به عنوان نمونه شهادت 18 نفر از نیروهای سپاه و ارتش توسط خالد طاهری یکی از مسئولین گروهک کومله در نیمه اول آذرماه سال 1361 بود.